“Europa wordt wakker”
Niet dat De Wijk optimistisch was over de internationale situatie. “Wat we momenteel zien, is een terugkeer naar het imperialisme van de 19de eeuw, waarbij het westelijk halfrond wordt gezien als de Amerikaanse invloedsfeer”, zei hij. Trump schuift internationale organisaties ter zijde en ziet Europa niet meer als bondgenoot. Internationale gebeurtenissen zijn onvoorspelbaar en ontwikkelen zich in razend tempo ontwikkelen.
De aanval op de Amerikaanse democratische rechtstaat is volgens De Wijk vergelijkbaar met het Italië onder Mussolini, met ICE in de rol van de fascistische Zwarthemden. Voor extreemrechtse partijen in Europa, die eerst stonden te juichen over Trumps verkiezingswinst, blijkt dat een probleem, omdat het overgrote deel van de Europeanen niets met de Amerikaanse president op heeft.
Maar juist dat alles ertoe leidt dat in Europa steeds meer dingen mogelijk lijken te worden die tot voor kort onbespreekbaar waren. “Het tempo waarin we ons nu bijvoorbeeld los aan het maken zijn van het Amerikaanse gas, leek tot voor kort onmogelijk.”
“Trump en Poetin zijn niet het probleem, dat zijn wijzelf. We moeten niet denken dat het wel overwaait, dat gebeurt niet. Er zijn drastische stappen nodig, en dat doet pijn en vereist politiek leiderschap. Maar dat zie ik wel ontstaan”.
Er zijn voor Europa twee mogelijkheden, zegt De Wijk: of het klapt in elkaar, of je krijgt een kopgroep die vooruitgaat en razendsnel integreert. Zijn indruk is dat dat laatste aan het gebeuren is. De Europese commissie heeft inmiddels de oorlogskas geopend, en het Europa van de twee snelheden begint volgens hem steeds meer vorm te krijgen. “Europa wordt wakker.”
We staan als Europa volgens De Wijk voor drie opdrachten. De eerste is zich losmaken van de VS op defensiegebied, zonder daarbij de NAVO totaal op te blazen, want die zorgt voor standaardisering van de commandostructuur.
Opdracht twee is het ontwikkelen van militaire afschrikking en van lange afstandswapens, wat inmiddels in samenwerking met Oekraïne daadwerkelijk gebeurt. Daarbij spelen drones – een sector waar Nederland een belangrijke rol in speelt – een belangrijke rol.
En het derde punt is het loskomen van de Amerikaanse economie. “Militaire en economische afschrikking kosten geld, maar niets doen kost uiteindelijk nog meer geld,” aldus De Wijk.
“Wij zijn het dorpje van Asterix en Obelix, we moeten alleen het recept voor de toverdrank nog vinden. Maar we krijgen steeds meer ingrediënten bij elkaar en die toverdrank wordt nu samengesteld,” aldus zijn optimistische eindconclusie.